mk2_560x460

Sjúkrarøktarfrøðingar, dagstovnarnir og Bussleiðin

Tjóðveldi hevur, sum tann einasti flokkurin havt eina skipaða valfundarrøð kring alla kommununa. Vit hava hildið fundir í Kaldbak, í Nólsoy, á Velbastað (ið eisini var fyri Kirkjubø, Hest, Koltur, Norðradal, Syðradal) í Kollafirði, á Argjum, í Hoyvík (ið eisini var fyri Hvítanes) og í Havn.

Hetta vóru góðir og gevandi fundir, bæði fyri okkum sitandi býráðslimir, og fyri nýggju valevnini. Nógv rósandi orðini vóru á leiðini fyri tað góðu býráðsleiðsluna tey síðstu 8 árini, men tó vóru eisini nógvar atfinningar, treyðugt so. Fleiri av atfinningunum vóru um slíkt, sum ikki kostar pening, men hinvegin bert hugburð og vilja. Onnur ynski kostaðu bæði vilja og pening. Atfinningar og ynskir vóru um t.d. leysgangandi hundar, vetrarfriðing, ferðslutrygd, fimleikahøll, dagstovn, frítíðarvirksemi, dagtilhald o.s.fr.

Bussleiðin varð umrødd á øllum fundunum. Samanumtikið eru fólk sera glað fyri Bussleiðina, men tó vóru fleiri ynskir um at broyta ymsar leiðir í ferðaætlanini, fáa onkran eyka túrin, koyra fyrr um morgnarnar, koyra seinni um kvøldarnar og at koyra um vikuskiftini.

Bussleiðin hevur verið hjartabarnið hjá mær hesi 8 árini, eg havi sitið sum forkvinna í teknisku nevnd. Hesi árini hevur verið arbeitt miðvíst og stigvíst við at menna Bussleiðina, og eri eg tí sera glað fyri at hoyra, hvussu vælumtókt Bussleiðin er millum borgararnar.

Dagstovnatilboð, har latið verður upp kl. 06.00

Fleiri sjúkrarøktarfrøðingar o.o. sum arbeiða á Landssjúkrahúsinum, serliga tey, sum hava makar, ið arbeiða á sjónum og uttanlands, ella tey, ið eru stakir uppihaldarar, hava víst á, at dagstovnarnir eiga at lata upp fyrr um morgnarnar, soleiðis at tey kunnu vera við í vaktarskipanini og møta til arbeiðis kl. 7 á morgni. Umráðandi er, at kommunan leggur soleiðis til rættis og skipar karmarnar, at samsvar er millum tørv og tænastu. Kvinnurnar flyta av landinum, og tí er alneyðugt, at vit hjúkla um hesi kvinnuarbeiðsplássini. Tí eigur ein roynd at verða gjørd við einum dagstovni, sum letur upp longu kl. 6 á morgni.

Arbeitt eigur at verða fram ímóti, at Bussleiðin fer at koyra um vikuskiftini, og at Bussleiðin eisini fer at koyra fyrr um morgnarnar og seinni út á kvøldarnar. Eisini eigur ein dagstovnur at vera í Havn, ið letur upp fyrr á morgni, til gagns fyri fólk, sum byrja at arbeiða kl. 7 á morgni. Hesum ábótum fari eg at arbeiða fram ímóti, um eg verði afturvald í býráðið.

Marin Katrina Frýdal, býráðslimur fyri lista E

mk2_560x460

Leiðin fram í felag

Tórshavnar kommuna skal vera rúmlig, og pláss skal vera fyri øllum. Og eingin skal føla seg útstoyttan ella forfylgdan. Alneyðugt er at leggja soleiðis til rættis, at fjølbroytni er galdandi, at arbeiðsmarknaðurin er rúmligur, og at fleiri vard størv verða útvegað.

Bústaðir

Øll skulu hava møguleika fyri at útvega sær ein bústað. Nú lógarheimildin loksins er komin, varð beinanvegin farið til verka, og arbeiðir býráðið nú saman við øðrum at byggja fjøltáttaðar bústaðir, s.s. leigu-, luta-, lestrar-, vardar- og eldraíbúðir. Endamálið er at skapa nýggjar, kreativar og hóskandi bústaðaloysnir, soleiðis at bústaðamarknaðurin sum heild verður betri og meira fjøltáttaður. Bert at kunnu velja ímillum dýrar sethúsaloysnir fyri milliónir, ella dýrar privatar kjallaraíbúðir, verður vónandi skjótt søga.

Ymiskleiki

Allir aldursbólkar skulu vera javnt virdir og hava rætt til somu tilboð. Fleiri trivnaðartilboð eru útvegaði bæði til ung og eldri. Býráðið hevur samtykt og sett pening av til at menna hesi enn meira í 2013. Kvøldskúlin við omanfyri 100 undirvísingartilboðum, ið fevna um alt frá vanligari bókligari og handaligari frálæru til royndarfyrireikandi lesna, ið endar við próvtøku, eigur at mennast enn meira. Tórshavnar kommuna kann ivaleyst gerast enn betur at veita møguleikar fyri t.d. vardum størvum til borgarar ið fella uttanfyri vanligu treytirnar á arbeiðsmarknaðinum.

Lestrarbýurin

Tórshavnar kommuna og vinnan eiga at stuðla Fróðskaparsetrinum, soleiðis at vit fáa eitt veruligt føroyskt universitet og eitt altjóða lestrarumhvørvi. Hóast hetta er ein landsuppgáva, so tolir málið ikki at bíða, meðan Fólkaflokkurin, Sambandsflokkurin, Sjálvstýrisflokkurin og Miðflokkurin keglast um tunlar og annars fonglast við at býta vinum og kenningum makrelloyvir, alt meðan landið alsamt spakuliga bløðir út.

Gjøgnumskygni

Vit hava ment umsitingina hjá Tórshavnar kommunu til at vera tað mest professionellu í landinum, og Tórshavnar kommuna er eitt arbeiðspláss við stórar atdráttarmegi og gevur starvsfólki fakligar avbjóðingar. Gjøgnumskygni í allar politiskar avgerðir, og alt umsitingarligt arbeiði, er fyritreytin fyri áliti.

Samhaldsfesti

Tað er so ymiskt, hvat vit vera borin til her í lívinum og eisini hvussu vit verða móttikin og hvussu alt laðar seg í lívi okkara. Vit eiga at leggja soleiðis til rættis, at tey sterkastu hjálpa teimum veikastu, og ein góð samhaldsføst Tórshavnar kommuna skal tryggja hesum. Hetta gera vit í dag t.d. við Bussleiðini, sum er ein góð samhaldsføst skipan. Barnaverndartænastan, skúlatannlækni, Býarbókasavnið, systkinaavsláttur, frípláss, Tilhaldið, Sølutrogið í Vágsbotn o.fl. eru dømi um góðar samhaldsfastar tænastur í kommununi, og slíkar skulu mennast og fjølgast.

Marin Katrina Frýdal, býráðslimur á lista E

mk2_560x460

SMS, Miðbýurin og Vinnan

Síðani Tórshavnar kommuna gjørdi ta dáragerð at kvetta gamla gøtukervið av fyri at sambinda eystur- og vesturbýin gjøgnum Steinatún, hevur miðbýurin spakuliga bløtt út.

Kappingin frá SMS hevur ofta fingið skylduna fyri hesa gongd, men er tað valla allur sannleikin. Kommunan má seta eina virkisætlan um miðbýin í fremstu røð, tí hjartað í býnum má ikki kódna. Serfrøðin í býarskipanarmálum er rættiliga greið í sínum tilmælum; býir skulu skipast soleiðis, at fólk trívast at vera har. Á tann hátt verður grundarlag skapt fyri handilslívi, veitingartænastum og øðrum vinnulívi. Nýggj serstøk byggisamtykt má gerast fyri allan miðbýin, har ein m.a. stimbrar til bústaðir í økinum, tálmar sníkjandi yvirtøkuni av húsunum til skrivstovubygningar (tí hesir eru tómir eftir kl. 16), og áleggur treytir um opið og útvent virksemi í veghæddini o.s.fr. Verkætlanin “Havnin innan fyri Stóragarð” vísir á mangar áhugaverdar møguleikar í miðbýnum.

Eitt P-hús á havnarlagnum við Eystaruvág, samskipað við aðra ferðavinnu- og flutningstænastu, eigur at vera gjørt beinanvegin, og tá hevði ein hópur av stuttíðar parkeringsplássum blivið tøkur í Miðbýnum.

SMS og Miðbýurin

SMS er vorðin ein partur av Miðbýnum. Nú SMS fylti 35 ár, varð søgan um SMS umrødd í miðlunum. M.a. varð sagt frá, at Hans Mortensen, stigtakari og stjóri, var av tí áskoðan frá fyrsta degi, at handilshúsið skuldi verða toppstýrt, við einum stjóra, einum lýsingarblaði o.s.fr. – hetta grundað á sundurlyndið í føroyinginum, sum annars kundi komið at lagt fótonglar fyri eindini.

Í sama viðfangi varð víst á Miðbýin, og at her hevði sundurlyndið víst seg at vera galdandi. Tó at vit bæði hava havt Kunningarstovuna og Miðbýarfelagið, ið tíverri bert umboðar ein part av handlunum í Miðbýnum, so hevur verið trupult at drigið somu línu. T.d. eru afturlatingartíðirnar ymiskar, og ringt er at vita, nær hvør handil letur aftur ein leygardag. Ja enntá Mentanarnáttina, sum kommunan hevur lagt stóra orku í at fyriskipa, og sum fólkið hevur tikið til sín, eru upp- og afturlatingartíðirnar ymiskar. Samanumtikið varð sagt, at SMS hevur dugað betri at brúkt sínar fyrimunir enn Miðbýurin. Hóast Miðbýurin eisini hevur fleiri fyrimunir, t.d. við hugnaligum og smáum gøtum, varð hildið, at hann hevði dugað ov illani at gagnnýtt hetta, og at hann ikki hevur verið nóg initiativríkur. SMS og Miðbýurin eiga at spæla upp ímóti hvørjum øðrum, so at vit fáa ein fjøltáttaðan og spennandi býarkjarna. Tað eru handlarnir og veitingarstøðini sum geva Miðbýnum lív, og kommunan eigur í enn størri mun at betra um karmarnar.

Vinnan

Kommunan skal skapa vælskipaðar karmar til vinnulívið at virka undir. Men slíkir karmar eru ikki einans bryggjupláss, vegir og vinnugrundstykkir, tí eitt gott undirstøðukervi fevnir um so nógv meira. Kommunan kann óbeinleiðis stuðla fyritøkunum við at miða eftir einum fjøltáttaðum samfelag, har nógvir ymiskir førleikar trívast. Lívliga virksemið í Vágsbotni nú er eitt gott dømi um samvinnu; kommunan legði kloakkir, ið gjørdu Vestaruvág reina, og vinnulívið og borgarin skaptu síðani nýkomna virksemið á staðnum. Hesi kós fer listi E framhaldandi at arbeiða fyri.

Marin Katrina Frýdal, býráðslimur á lista E

mk2_560x460

Okkarar virði, samhaldsfesti og javnstøða

Fallandi fólkatal, og vantandi tilflyting heimaftur av unga ættarliðnum eftir lidna útbúgvingar tíð uttanlands, hevur verið nógv umrøtt seinastu tíðina. Uppgávulyndið tykist ráða í kjakinum, men er støðan nú bara so vánalig?

Vit hava so ómetaliga nógv og góð virði, sum vit eiga at seta sjóneykuna á. Vit mugu venda eyguni móti tí góða og jaliga, sum vit hava at bjóða og gera tað sjónligt og lokkandi fyri onnur.

Hvussu týdningarmikið er tað ikki, at vit kunnu uppala okkara børn í tryggum umhvørvi. At vit hava eitt reint umhvørvi og nóg mikið av reinum vatni. Vit kunnu fara til handils, seta barnavognin uttanfyri og barnið svevur sín søta blund, tá ið tú kemur út aftur. Eisini kanst tú seta ólæstu súkkluna frá tær, og hon fær frið. Tú kann heingja klæðir á snórin og taka tey inn aftur turr og angandi – tey eru hvørki skitin ella stolin!

Reklamufólk siga, at branding snýr seg um at skapa, tilevna og broyta uppfatanina inni í høvdinum á fólki. Vit eiga at venda ljósið móti tí góða. At seta ljóskastaran á Føroyar sum eitt gott land, ein flytur heimaftur til, tá ein hevur verið burturi og lisið ella arbeitt.

Rákið síðstu árini hevur verið, at tað er ikki “inn” at flyta til Føroyar, og neiliga umtalan, millum ungar føroyinga, av Føroyum, hevur bara vundið uppá seg. Tað gráa og keðiliga verður drigið framum tað góða og bjarta – Sjálv ivist eg onga løtu í, at henda gongdin fer at venda.

Latið okkum øll hugsa um alt tað góða, reina og trygga, vit hava – komið og takið okkum saman og tosið um tað, sum vit hava at bjóða og eggja við.

Samhaldsfesti og javnstøða

Týdningarmikið er, at vit hava vælvirkandi politiskar skipanir á tryggum fólkaræðisligum grundarlagi, bæði í kommunalpolitikki og í landspolitikki. Opinleiki og gjøgnumskygni eru lyklaorð í hesum høpi, og at borgarin kennir samognarskap í samfelagstilgongdini hevur eisini stóran týdning. Eg eri somuleiðis sannførd um, at javnstøða í politisku skipanini hevur alstóran týdning fyri dygdina av arbeiðinum. Mínar royndir eru, at við góðari javnstøðu í politisku umboðanini, verða tær loysnir valdar, ið á bestan hátt tæna fjøldini, meðan seráhugamálini hava torførari við at seta dagsskránna.

Marin Katrina Frýdal, býráðslimur fyri lista E

mk2_560x460

Ósmædna Helena!

Eri noydd at koma við eini rættleiðing til Helenu Dam á Neystabø, tá ið hon í lesarabrævi, “Ráð at liva í Havn”, skrivar, at Javnaðarflokkurin hevur við góðum lógarsmíði tryggjað, at Húsalánsgrunnurin nú hevur neyðugu heimildirnar til at fara undir at byggja leigu-, luta- og lestraríbúðir. Og framhaldandi sigur hon, at fá mál hava so stóran týdning fyri framtíð okkara sum samfelag, sum at tryggja ungum fólki møguleikar at seta búgv í Tórshavnar kommunu, uttan at draga milliónaskuld upp á seg.

Býráðið hevur í áratíggju bíða eftir lógarheimildini frá løgtinginum til at fara undir leigu- og lutaíbúðabygging. Og Helena Dam á Neystabø umsat sjálv Húsalánsgrunnin frá 1998 til 2001. Hon noktaði tá Húsalánsgrunninum at virka í kapping við bankarnar á húsamarknaðinum. Í 2009 átti Javnaðarflokkurin fíggjarmálaráðharran, ið tók allar heimildir frá Húsalánsgrunninum, so hann bert fekk heimild at veita orkulán, og um somu tíð sat Helena Dam á Neystabø eisini í landsstýrinum.

Tað var Tjóðveldi sum legði trýst á minniluta samgonguna og syrgdi fyri at fáa víðkað heimildirnar hjá Húsalánsgrunninum til bæði at taka stig til og fíggja og reka leiguíbúðir, lestraríbúðir umframt lutaíbúðir og bústaðir til eldri og fólk við serligum tørvi. Og harumframt at kunna veita realkredittlán. Og eydnaðist hetta eftir ómetaliga stórt trýst frá Tjóðveldi beint undan valinum í oktober 2011, tá lógarbroytingarnar vórðu samtyktar.

Tað var eisini Tjóðveldi, sum upprunaliga setti Húsalánsgrunnin á stovn. Hann hevur havt ómetaliga stóran týdning fyri, at fólk við lág- og miðalinntøkum kundu seta føtur undir egið borð, og sum eisini var endamálið við grunninum. Nýggja navnið hjá Húsalánsgrunninum er <em>Bústaðir – Føroya bústaðafelag.</em> Umframt verandi virksemi á Húsalánsgrunninum verða Bústaðir somuleiðis ein týðandi leikari á bústaðamarknaðinum í framtíðini.

Í býráðnum navigera vit eftir hesi kærkomnu heimild. Kommunan og Húsalánsgrunnurin, arbeiða við fleiri verkætlanum um at byggja fleiri fjølbroyttar íbúðir; ávikavist bæði, í Mattalág, á Óðinshædd og á Berjabrekku.

Tað eigur og skal vera ein rættur hjá einstaklingum, lesandi, støkum uppihaldarum, eldri o.ø. at hava ein bíligan, tryggan, heilsu- og umhvørvis vinaligan bústað. Hesum verður arbeitt við í býráðnum, og helma verður ikki í, fyrr enn komið er á mál. Men tó kann eitt nýtt og øðrvísi býráð broyta kósina og, tí fari eg at heita á tykkum veljarar um at geva lista E stuðul til býráðsvalið, tí tað er tryggleikin fyri trivnaði og at ætlanirnar við at útvega bíligar leigu- og lutaíbúðir verður veruleiki.

Marin Katrina Frýdal, býráðslimur fyri lista E

mk2_560x460

Hjartarúm og húsarúm

Familjurnar skulu trívast í kommununi

Familjurnar og hin einstaki borgarin skulu trívast. Hetta verður m.a. gjørt við skilagóðari og skynsamari stýring av teimum tænastum og veitingum, ið kommunan hevur at bjóða. Skattaprosentið og frádráttir mugu haldast á hóskandi støði, soleiðis at fíggjarligu karmarnir ikki gerast køvandi fyri flestu borgarar.

Kommunalar tænastuveitingar skulu vera dygdargóðar, álítandi og og væl hildnar.

Bústaðarmøguleikar hjá øllum borgarum

Tórshavnar kommuna má hava ein virknan leiklut í arbeiðinum at tryggja ein hóskandi og vælvirkandi bústaðarmarknað hjá øllum borgarum í kommununi. Talan er sjálvandi fyrst og fremst um býarskipanararbeiðið og aðra tilrættisleggjan, men kommunan eigur eisini at vera opin fyri at virka í tøttum samstarvi við aðrar myndugleikar, fíggingarstovnar, vinnulív o.fl. um ávís mál, t.d. lestrarbústaðir og eldrabústaðir, bústaðir til einsamallar uppihaldarar, ungar barnafamiljur og fólk við serligum tørvi.

Lív og virki aftur í miðbýin

Stórur partur av miðbýnum í Havn er at kalla steindeyður uttanfyri skrivstovutíðirnar. Her má annað skinn takast um bak. Býarskipanin fyri miðbýin má dagførast, og ein framtíðarrættað ætlan gerast, ið tryggjar at bæði bústaðir, handil og vinnulív, almenn fyrisiting og tænastu- og mentanartilboð fáa innivist. At framtíðartryggja ferðsluviðurskiftini í miðbýnum er ein týðandi partur av hesum. Lív og virksemi má mennast á havnarlagnum.

Burðardygd og nýhugsan í hásæti

Ætlan fyri burðardygga menning av kommununi eigur at verða gjørd, har m.a. verður stungið út í kortið fyri framtíðar vakstrarmøguleikum. Aðalmálið má vera, at Tórshavnar kommuna í verki leggur dent á burðardygga menning á øllum økjum í kommununi.

Umhvørvismál skulu eins og higartil standa frammarlaga hjá einum nýggjum býráði. Neyðugt er at menna nýggjar varandi orkuveitingar til at hita bústaðir okkara við.

Marin Katrina Frýdal, býráðslimur fyri Tjóðveldi