mk2_560x460

Samhaldsfesti og javnrættindi – eisini innan ítrótt og mentan

Tað er at gleðast um, at borgarstjórin og forkvinnan í mentanarnevndini hjá Tórshavnar býráði á 75 ára føðingardegnum hjá Havnar Svimjifelag hava kunngjørt, at býráðið fer undir at útbyggja Svimjihøllina í Gundadali við einum 50 m hyli, og at hann enntá verður liðugur um 2 ár. Tí hetta er ikki beinleiðis tað, sum annars hevur ligið fremst í raðfesting teirra, nú býráðið hevur sitið og lagt fíggjarætlanina og íløguætlanina næstu árini.

Omanfyrinevndu umboð hava í fyriliggjandi fíggjarætlan raðfest nýggjan fótbóltsvøll í Hoyvík framum svimjihylin, hóast ítróttargreinin fótbóltur hevur fingið 10 tals milliónir játtaðar serliga í samband við Tórsvøll, men eisini til fótbóltsvøllin á Argjum o.a. At fara undir enn ein nýggjan fótbóltsvøll, meðan aðrar ítróttargreinar bløða, er ikki rætt. Hesa skeiklan havi eg fleiri ferðir víst á, og so seint sum á síðsta býráðsfundi, tann 31. oktober 2013, bað eg um at fáa hesa viðmerking í gerðabókina: “MKF mælir til, at á íløguætlanini fyri 2014, §5 mentan og frítíð, verða 6 mió. til fótbóltsvøll í Hoyvík, fluttar til Svimjihøllina í Gundadali og til Býarbókasavnið, hetta grundað á, at ítróttargreinin fótbóltur, harundir Tórsvøllur, longu verða játtaðar 10-tals milliónir. Samhaldsfesti og javnrættindi eiga at verða innan ítróttar- og mentanarøki”. Hesa viðmerking í gerðabókina varð mær noktað av sjálvum borgarstjóranum.

Í býráðnum er semja um nógvar stórar verkætlanir. Fleiri av hesum ætlanum eru komnar langt í fyrireiking, og aðrar eru longu í gongd. Eitt nú Musikkskúlin, brúgvin um Sandá, golfvøllurin, dagstovnurin í Kollafirði, nýggjur skúli, hondbóltshøll, gera Hoyvíkshøllina lidna, miðbýarætlanin, eins og hildið verður áfram við spillivatnsætlanini til at gera áir og vágir reinar, ger av fleiri súkklubreytum/gøtum, at endurbøta varðagøturnar í kommununi, spælipláss til børn, frílendir v.m.

Við boðunum frá borgarstjóranum á 75 ára føðingardegnum hjá svimjifelagnum er tað tí mín vón, at ein umraðfesting á ítróttarøkinum er í umbúna, soleiðis at Svimjihøllin í Gundadali verður raðfest heilt frammarlaga. Hetta frøist eg sanniliga um, og livst so spyrst. Hjartaliga til lukku á 75 ára føðingardegnum Havnar Svimjifelag, og vón mín er, at føðingardagsgávan ikki eru tóm orð, men sannur veruleiki.

Marin Katrina Frýdal, býráðslimur fyri Tjóðveldi

mk2_560x460

Bygdagøturnar

Bygdagøturnar, sum ættarlið aftan á ættarlið undan okkum hava traðkað og tillagað ígjøgnum øldir, og sum í gomlum døgum vóru samferðsluleiðirnar ímillum bygdir, verða nú settar á breddan í Tórshavnar kommunu.

Fyri nøkrum árum síðani var nakað av kjaki um, hvør hevur ábyrgdina av at halda bygdagøturnar viðlíka, og løgfrøðiligt álit kom til ta niðurstøðu, at tað var ivasamt, um hetta var ábyrgd kommunurnar. Stígur kom í málið, og hildið varð, at býráðið átti at hugsavna seg um egin økir, og tey, sum kommunan hevur fulla ábyrgd av. Men bygdagøturnar hava við jøvnum millumbili verið tiknar fram til viðgerðar, og nú tykist í hóming bæði vilji og áræði í býráðnum at fara undir hesa verkætlan.

Nógvar bygdagøtur í kommununi

Bygdagøturnar eru nógvar í kommununi; úr Havnini er gøta til Kirkjubøar, Velbastaðar, Syðradals, Norðradals, inn á Sund og norður eftir oyggj. Harumframt vóru eisini tær gomlu gøturnar millum Havnina og ávikavist Hoyvík og Argir, men her er at kalla vorðið samanvaksið millum bý og bygdir. Umframt omanfyri nevndu gøtur úr Havnini, eru eisini gøtur ímillum bygdirnar; av Argjum yvir Reynið til Kirkjubøar, úr Kirkjubø inn til Velbastaðar, av Velbastað til Syðradals, úr Syðradali til Norðradals, úr Hoyvík á Hvítanes og inn í Kallanes, úr Kollafirði til Kaldbaks, av Sundi í Kaldbaksbotn og til Kaldbaks.

Í Nólsoy er gøta úr bygdini og út á Borðuna, og í Hesti er gøta úr bygdini og suður á Hæl.

Bygdagøturnar stóran týdning

Hesar gøtur hava sera stóran týdning fyri okkum nú á døgum, men ein annan týdning, enn tá ið tær vóru lívsneyðugar farleiðir millum bygdir í handils- ella læknaørindum, í kirkju, eftir ljósmóðir ella við kistuni á tí síðstu ferðini. Umframt tað, at bygdagøturnar hava bæði siðsøgulig og mentanarlig virðir, so geva tær eisini okkum møguleikan á bæði lættligan og lógligan hátt at koma út í vøkru og fríðu náttúruna, eins og tær eru við til at avmarka slitið á náttúruna. Gongutúrar í haganum eru bæði heilsu- og sálarbót fyri okkum, har vit kunnu njóta friðsælu, náttúruna og ríka djóralívið. Stutt er til stórsligna og óspilta náttúru, og nógv støð hava eisini bæði áhugaverdar søgur og sagnir at siga frá, ið vit eisini hava ábyrgdina av at bera víðari til okkara eftirkomarar. Tað hevur týdning, at vit í øllum lutum hjúkla um okkara søguligu og siðsøguligu virðir, tí vavið á einum landi er eisini søgan aftur í farnar tíðir, og hetta er við til at evna tað lívið og tann samleika, vit hava í okkara gerandisdegi nú á døgum. Tað er avgerandi neyðugt fyri okkum sum land og tjóð, at vit ikki lata søguna doyggja.

Rørsla og náttúran

Nútíðar gerandisdagurin krevur sera nógv av okkum, og tey allarflestu av okkum sita niðri og arbeiða allan dagin. Henda gongd hevur elvt til, at sokallaðu vælferðarsjúkurnar eru vorðnar ein trupulleiki fyri samfelagið. Vit mugu tí royna at fáa tær rørslur, sum skulu til, uttanfyri arbeiðstíðina. Og her er tað, at kommunan eisini hevur tikið sína ábyrgd í hesum máli við at gera gøtur ímillum býlingar í býnum og í bygdunum, eins og súkklubreytir eru settar á dagsskránna í kommununi. Tað er at gleðast yvir, at fólk eru farin at virðismeta og geva føroysku náttúruni meira ans enn nakrantíð, og tað er vorðin ein sportur at koma uppá so nógvar fjallatindar sum møguligt. Men vit mugu ongantíð gloyma, at tað eru ikki øll, sum náa uppá tindarnar, og tí skal kommunan syrgja fyri, at gøturnar verða gjørdar góðar og slættar at ganga eftir, og væl merktar við varðum. Eisini er hetta kærkomið hjá vaksandi hópinum av ríðingarfólki og teirri nýggju ítróttini við fjallasúkklum.

Bygdagøturnar fara at verða meira brúktar, eins og tær fara at vísa okkara borgarum á enn fleiri náttúruperlur, og hetta fer somuleiðis at betra um fólkaheilsuna. Endamálið er at geva øllum – yngri sum eldri – eitt gott og hugnaligt høvi at røra seg og at uppliva náttúruna. Tað er ein sannroynd, at tá ið kommunan betrar um karmarnar og ger umstøðurnar lokkandi, so dregur hetta brúkarar at sær tí borgarin tekur hesar møguleikar til sín. Eitt av nógvum dømum um hesa gongdina er gøtan kring Vesturvarða, sum varð gjørd fyri nøkrum árum síðani. Har ganga, renna, ríða, súkkla í hundraðtali av fólki hvørja viku, í øllum veðrið og árið runt.

Kærkomið fyri ferðavinnuna

Ætlanin er í fyrstu atløgu at gera eina skipanarætlan fyri bygdagøturnar í allari kommununi. Síðani er mín vón, at tað fer at eydnast at fáa undirtøku millum býráðslimir at fáa ætlanina á langtíðar íløguætlanina, ið er til viðgerðar í býráðnum í hesum døgum. Soleiðis kunnu allar bygdagøtur í kommununi eftir nøkrum fáum árum gerast góðar at brúka og verða væl merktar. Niðurrapaðir varðar verða laðaðir uppaftur, og við hesum gerast bygdagøturnar aftur kærkomnar og tryggar farleiðir hjá borgarunum. Henda ætlan hevur stóran týdning fyri ferðavinnuna, tí her verður talan um skipaði viðurskiftir, har náttúra, søga, rørsla og mentan renna saman í eina eind, ið er ein søluvøra sum føroyska ferðavinnan spyr eftir.

Alt málið eigur sjálvsagt at verða framt í verki í góðum samstarvi við lendisánarar og viðkomandi myndugleikar.

 

 

mk2_560x460

Náttúrurenning við Kerjar 2012

Upphiting

Upphiting

Tað gleðir meg at fáa heiðurin at seta náttúrurenningina við Kerjar, sum Hvirla og Hotel Føroyar skipa fyri.

Í lýsingini fyri tiltakinum ljóðar m.a. soleiðis:

“Allir túrarnir eru í bleytum lendi sum er gott fyri likamið, reinari luft og frálíka vakrari náttúru. Hetta er uppliving, ið stimbrar likam og sál fyri bæði stór og smá, ung og gomul.”

Hetta er ein góð lýsing og sampakkar ógvuliga væl við málsetning kommununnar fyri gøtuskipanunum.

Kommunan hevur síðstu árini veruliga lagt seg eftir at gera enn fleiri gøtur.

Endamálið hjá kommununi er, at gøturnar skulu gera tað lagaligt og lokkandi hjá fólki at fara til gongu, samstundis sum tær eisini skulu stytta um farleiðina ímillum heim, arbeiði, skúla o.a. Gøtuskipanirnar eru við til at stuðla undir, at bilurin verður valdur frá, og at tað heldur verður farið til gongu. Soleiðis eru gøturnar ein liður í at stuðla undir rørslu og ferðslutrygd, og harvið eisini betri fólkaheilsu.

Aðrar gøtur eru til beinleiðis náttúruupplivingar, har tú kann koma út í Guds fríðu náttúru, ganga órógvað, uttan asfalt, men við bleytum lendi undir fótum og uttan larm og os frá bilum.

Tað er ein sonn sálarbót at ganga niðan úr býnum á kvøldi um Svartafoss og niðan í Hoyvíkar. At kunna traðka úr meldrinum í býnum, av asfaltinum, úr bilferðsluni og teimum skiggjandi gøtuljósunum og út í náttarmyrkrið. Tú verður eitt við náttúruna – slíkur túrur er ein góð uppliving og kann mangan verða ein góð avrunding av meldrinum í býnum.

Fjallasúkkling hevur eisini verið roynt her áður, eins og við gøturnar í Hoydølum. Vit gleðast yvir slíkar kappingar og upplivingar, men hesar gøtur eru eisini hvønn tann einasta dag til stóra gleði og gagn fyri allar borgarar.

Tað er sera týdningarmikið, at feløg sum Hvirlan o.o. taka stig til at skipa fyri tiltøkum av slíkum slag sum í dag, tí fólk dáma at koma saman. Tí eru hesi tiltøk við til at breiða kunnleikan um hesar gøturnar, og harvið fara fleiri og fleiri fólk at brúka gøturnar. Tað er hetta, sum er endamálið, og tí er kommunan sera takksom fyri slík tiltøk.

Eg haldi, at eg við vissu kanna siga, at tað eru nógv fólk, sum ongantíð hava verið í viðarlundini í Kerjum. Men eftir dagin í dag, fara ivaleyst fleiri av okkum at gera onkran túrin niðan aftur higar, har vit kanska taka onkran við okkum. Soleiðis eru slík tiltøk ein sannur boðberi.

Eg fari at nýta høvið at takka Johannesi Jensen, stjóra á Hotel Føroym, fyri sítt áhaldandi dirvi og treiskni at gera tað enn betri her í kommununi. Tá, ið Johannes fyrst hevur fingið eygað á ein møguleika, á ein vakran blett sum ikki verður sæddur, ella ein møguleika, sum átti verði royndur, so brettir hann upp um armar, vendir sær til teir røttu myndugleikarnar við útrættari hond um samstarv, soleiðis at úrslitið verður ein win – win støða; bæði fyri vinnuna, fyri borgararnar, fyri kommununa, ja, fyri okkum øll. Stóra takk fyri tað; kommunan hevur altíð brúk fyri initiativríkum fólki. Gerið tí sum Johannes, bankið uppá, tí kommunan er altíð til reiðar at vera viðspælari og at skapa karmarnar fyri ábótum í okkara býi og kommunu.

Nútíðar gerandisdagurin krevur sera nógv av okkum, og tey allarflestu av okkum sita niðri og arbeiða allan dagin. Henda gongd hevur elvt til, at sokallaðu vælferðarsjúkurnar eru vorðnar ein trupulleiki fyri samfelagið. Vit mugu tí royna at fáa tær rørslur, sum skulu til, uttanfyri arbeiðstíðina. Og her er tað, at kommunan eisini hevur tikið sína ábyrgd í hesum máli við at gera gøturnar. Ynskiligt er, at tær gomlu varðagøturnar millum bygdirnar í kommununi eisini verða dagførdar. Hóast talan ikki er um kommunala jørð, so eigur kommunan at syrgja fyri, at hetta verður gjørt.

Fari at enda við at takka Hvirluni fyri tiltakið, “Náttúrurenning við Kerjar”. Takki fyri, at tit eru við til at vísa borgarunum á okkara náttúruperlur og at betra um fólkaheilsuna. Endamálið er at geva øllum – yngri sum eldri – eitt gott og hugnaligt høvi at røra seg og at uppliva náttúruna. Tað er upp til hvønn einstaka luttakandi, um ein rennir ella gongur teinin; mest umráðandi er at vera við.

Takk fyri

Marin Katrina Frýdal, býráðslimur

24.11.2012

mk2_560x460

Ítróttur er annað enn fótbóltur

Golfvøll, nýggjan svimjihyl, skoytihøll, sauna til sjósvimjarar, áðrenn fleiri fótbóltsvøllir.

Tá ið fótbóltur aftur stendur fyri tørni skal tað sjálvandi verða ein fótbóltsHØLL í Hoyvíkshaganum

Býráðslimir í Havnar kommunu eru farnir at kjakast í fjølmiðlunum um, hvar ein møguligur fótbóltsvøllir í Hoyvík skal vera. Eg fari at koma við nøkrum viðmerkingum til kjakið, og annars at endurtaka nakað av tí, sum eg førdi fram í býráðnum fyri góðum ári síðani um hesi viðurskifti.

Read more