vestarabryggja_IMG_2768

Teir avrætta vinnuna á Vestaru Bryggju

Eru Javnaðarflokkurin og Fólkaflokkurin við at avhøvda vinnuna á Vestaru Bryggju? Flokkarnir lurta ikki eftir vinnuni og skilja heldur ikki, at bryggjukanturin er lívæðrin hjá vinnuni.

Á tíðindafundi í vár boðaði samlaða vinnan á Vestaru bryggju greitt og týðiliga frá, at ymisku ætlanirnar, sum hava verið frammi seinastu árini, ikki sampakka við verandi vinnu. Fyrisiting, undirhald og skúlar hóska snøgt sagt ikki saman við vinnuvirksemi á havnarøkinum, sum er eyðkent av ferðslu og lossing, sum viðførir larm og órógv. Hartil haltar við trygdini, um tað floymir inn við fólki millum stór og rúgvismikil amboð.

Virksemið hjá vinnuni er tengt at bryggjukantinum. 444 skip vóru at bryggju har í 2015, og eini 2-300 fólk starvast á økinum, har skip landa, taka útgerð/trol, proviantera, bunkra, gera manningarskifti, og verða umvæld – umframt egning og alivirksemi.

Vinnan ynskir at menna økið. Møguleikar eru í bæði Sjóvinnuhúsinum og í Bacalao bygninginum, og fyritøkurnar á Vestaru Bryggju ynskja bert møguleikan at sleppa framat og skapa virksemi, sum er tengt at sjóvinnuni og tænastum í hesum øki. Men meirilutin í býráðnum vil ikki lurta og lætst ikki síggja vinnuna.

Fróðskaparsetrið skal sjálvandi hava sítt egna setur, ein bygning sum er sniðgivin og gjørdur til teirra tørv. Kommunan skal sjálvandi stuðla undir at byggja eitt setur (kampus) til Fróðskaparsetrið, men latið vinnuna eiga bryggjukantin og lurtið eftir teirra egnu orðum – bryggjukanturin er lívæðrin hjá vinnuni.

Javnaðarflokkurin og Fólkaflokkurin vilja avhøvda vinnuna á Vestaru Bryggju. Til tað siga vit nei, kortanei! Lurtið eftir vinnuni og latið hana eiga bryggjukantin í frið. Tað gera vit í Tjóðveldi!

Marin Katrina Frýdal, býráðslimur

Tjóðveldi

mk2_560x460

Leiðin fram í felag

Tórshavnar kommuna skal vera rúmlig, og pláss skal vera fyri øllum. Og eingin skal føla seg útstoyttan ella forfylgdan. Alneyðugt er at leggja soleiðis til rættis, at fjølbroytni er galdandi, at arbeiðsmarknaðurin er rúmligur, og at fleiri vard størv verða útvegað.

Bústaðir

Øll skulu hava møguleika fyri at útvega sær ein bústað. Nú lógarheimildin loksins er komin, varð beinanvegin farið til verka, og arbeiðir býráðið nú saman við øðrum at byggja fjøltáttaðar bústaðir, s.s. leigu-, luta-, lestrar-, vardar- og eldraíbúðir. Endamálið er at skapa nýggjar, kreativar og hóskandi bústaðaloysnir, soleiðis at bústaðamarknaðurin sum heild verður betri og meira fjøltáttaður. Bert at kunnu velja ímillum dýrar sethúsaloysnir fyri milliónir, ella dýrar privatar kjallaraíbúðir, verður vónandi skjótt søga.

Ymiskleiki

Allir aldursbólkar skulu vera javnt virdir og hava rætt til somu tilboð. Fleiri trivnaðartilboð eru útvegaði bæði til ung og eldri. Býráðið hevur samtykt og sett pening av til at menna hesi enn meira í 2013. Kvøldskúlin við omanfyri 100 undirvísingartilboðum, ið fevna um alt frá vanligari bókligari og handaligari frálæru til royndarfyrireikandi lesna, ið endar við próvtøku, eigur at mennast enn meira. Tórshavnar kommuna kann ivaleyst gerast enn betur at veita møguleikar fyri t.d. vardum størvum til borgarar ið fella uttanfyri vanligu treytirnar á arbeiðsmarknaðinum.

Lestrarbýurin

Tórshavnar kommuna og vinnan eiga at stuðla Fróðskaparsetrinum, soleiðis at vit fáa eitt veruligt føroyskt universitet og eitt altjóða lestrarumhvørvi. Hóast hetta er ein landsuppgáva, so tolir málið ikki at bíða, meðan Fólkaflokkurin, Sambandsflokkurin, Sjálvstýrisflokkurin og Miðflokkurin keglast um tunlar og annars fonglast við at býta vinum og kenningum makrelloyvir, alt meðan landið alsamt spakuliga bløðir út.

Gjøgnumskygni

Vit hava ment umsitingina hjá Tórshavnar kommunu til at vera tað mest professionellu í landinum, og Tórshavnar kommuna er eitt arbeiðspláss við stórar atdráttarmegi og gevur starvsfólki fakligar avbjóðingar. Gjøgnumskygni í allar politiskar avgerðir, og alt umsitingarligt arbeiði, er fyritreytin fyri áliti.

Samhaldsfesti

Tað er so ymiskt, hvat vit vera borin til her í lívinum og eisini hvussu vit verða móttikin og hvussu alt laðar seg í lívi okkara. Vit eiga at leggja soleiðis til rættis, at tey sterkastu hjálpa teimum veikastu, og ein góð samhaldsføst Tórshavnar kommuna skal tryggja hesum. Hetta gera vit í dag t.d. við Bussleiðini, sum er ein góð samhaldsføst skipan. Barnaverndartænastan, skúlatannlækni, Býarbókasavnið, systkinaavsláttur, frípláss, Tilhaldið, Sølutrogið í Vágsbotn o.fl. eru dømi um góðar samhaldsfastar tænastur í kommununi, og slíkar skulu mennast og fjølgast.

Marin Katrina Frýdal, býráðslimur á lista E

mk2_560x460

SMS, Miðbýurin og Vinnan

Síðani Tórshavnar kommuna gjørdi ta dáragerð at kvetta gamla gøtukervið av fyri at sambinda eystur- og vesturbýin gjøgnum Steinatún, hevur miðbýurin spakuliga bløtt út.

Kappingin frá SMS hevur ofta fingið skylduna fyri hesa gongd, men er tað valla allur sannleikin. Kommunan má seta eina virkisætlan um miðbýin í fremstu røð, tí hjartað í býnum má ikki kódna. Serfrøðin í býarskipanarmálum er rættiliga greið í sínum tilmælum; býir skulu skipast soleiðis, at fólk trívast at vera har. Á tann hátt verður grundarlag skapt fyri handilslívi, veitingartænastum og øðrum vinnulívi. Nýggj serstøk byggisamtykt má gerast fyri allan miðbýin, har ein m.a. stimbrar til bústaðir í økinum, tálmar sníkjandi yvirtøkuni av húsunum til skrivstovubygningar (tí hesir eru tómir eftir kl. 16), og áleggur treytir um opið og útvent virksemi í veghæddini o.s.fr. Verkætlanin “Havnin innan fyri Stóragarð” vísir á mangar áhugaverdar møguleikar í miðbýnum.

Eitt P-hús á havnarlagnum við Eystaruvág, samskipað við aðra ferðavinnu- og flutningstænastu, eigur at vera gjørt beinanvegin, og tá hevði ein hópur av stuttíðar parkeringsplássum blivið tøkur í Miðbýnum.

SMS og Miðbýurin

SMS er vorðin ein partur av Miðbýnum. Nú SMS fylti 35 ár, varð søgan um SMS umrødd í miðlunum. M.a. varð sagt frá, at Hans Mortensen, stigtakari og stjóri, var av tí áskoðan frá fyrsta degi, at handilshúsið skuldi verða toppstýrt, við einum stjóra, einum lýsingarblaði o.s.fr. – hetta grundað á sundurlyndið í føroyinginum, sum annars kundi komið at lagt fótonglar fyri eindini.

Í sama viðfangi varð víst á Miðbýin, og at her hevði sundurlyndið víst seg at vera galdandi. Tó at vit bæði hava havt Kunningarstovuna og Miðbýarfelagið, ið tíverri bert umboðar ein part av handlunum í Miðbýnum, so hevur verið trupult at drigið somu línu. T.d. eru afturlatingartíðirnar ymiskar, og ringt er at vita, nær hvør handil letur aftur ein leygardag. Ja enntá Mentanarnáttina, sum kommunan hevur lagt stóra orku í at fyriskipa, og sum fólkið hevur tikið til sín, eru upp- og afturlatingartíðirnar ymiskar. Samanumtikið varð sagt, at SMS hevur dugað betri at brúkt sínar fyrimunir enn Miðbýurin. Hóast Miðbýurin eisini hevur fleiri fyrimunir, t.d. við hugnaligum og smáum gøtum, varð hildið, at hann hevði dugað ov illani at gagnnýtt hetta, og at hann ikki hevur verið nóg initiativríkur. SMS og Miðbýurin eiga at spæla upp ímóti hvørjum øðrum, so at vit fáa ein fjøltáttaðan og spennandi býarkjarna. Tað eru handlarnir og veitingarstøðini sum geva Miðbýnum lív, og kommunan eigur í enn størri mun at betra um karmarnar.

Vinnan

Kommunan skal skapa vælskipaðar karmar til vinnulívið at virka undir. Men slíkir karmar eru ikki einans bryggjupláss, vegir og vinnugrundstykkir, tí eitt gott undirstøðukervi fevnir um so nógv meira. Kommunan kann óbeinleiðis stuðla fyritøkunum við at miða eftir einum fjøltáttaðum samfelag, har nógvir ymiskir førleikar trívast. Lívliga virksemið í Vágsbotni nú er eitt gott dømi um samvinnu; kommunan legði kloakkir, ið gjørdu Vestaruvág reina, og vinnulívið og borgarin skaptu síðani nýkomna virksemið á staðnum. Hesi kós fer listi E framhaldandi at arbeiða fyri.

Marin Katrina Frýdal, býráðslimur á lista E

mk2_560x460

Okkarar virði, samhaldsfesti og javnstøða

Fallandi fólkatal, og vantandi tilflyting heimaftur av unga ættarliðnum eftir lidna útbúgvingar tíð uttanlands, hevur verið nógv umrøtt seinastu tíðina. Uppgávulyndið tykist ráða í kjakinum, men er støðan nú bara so vánalig?

Vit hava so ómetaliga nógv og góð virði, sum vit eiga at seta sjóneykuna á. Vit mugu venda eyguni móti tí góða og jaliga, sum vit hava at bjóða og gera tað sjónligt og lokkandi fyri onnur.

Hvussu týdningarmikið er tað ikki, at vit kunnu uppala okkara børn í tryggum umhvørvi. At vit hava eitt reint umhvørvi og nóg mikið av reinum vatni. Vit kunnu fara til handils, seta barnavognin uttanfyri og barnið svevur sín søta blund, tá ið tú kemur út aftur. Eisini kanst tú seta ólæstu súkkluna frá tær, og hon fær frið. Tú kann heingja klæðir á snórin og taka tey inn aftur turr og angandi – tey eru hvørki skitin ella stolin!

Reklamufólk siga, at branding snýr seg um at skapa, tilevna og broyta uppfatanina inni í høvdinum á fólki. Vit eiga at venda ljósið móti tí góða. At seta ljóskastaran á Føroyar sum eitt gott land, ein flytur heimaftur til, tá ein hevur verið burturi og lisið ella arbeitt.

Rákið síðstu árini hevur verið, at tað er ikki “inn” at flyta til Føroyar, og neiliga umtalan, millum ungar føroyinga, av Føroyum, hevur bara vundið uppá seg. Tað gráa og keðiliga verður drigið framum tað góða og bjarta – Sjálv ivist eg onga løtu í, at henda gongdin fer at venda.

Latið okkum øll hugsa um alt tað góða, reina og trygga, vit hava – komið og takið okkum saman og tosið um tað, sum vit hava at bjóða og eggja við.

Samhaldsfesti og javnstøða

Týdningarmikið er, at vit hava vælvirkandi politiskar skipanir á tryggum fólkaræðisligum grundarlagi, bæði í kommunalpolitikki og í landspolitikki. Opinleiki og gjøgnumskygni eru lyklaorð í hesum høpi, og at borgarin kennir samognarskap í samfelagstilgongdini hevur eisini stóran týdning. Eg eri somuleiðis sannførd um, at javnstøða í politisku skipanini hevur alstóran týdning fyri dygdina av arbeiðinum. Mínar royndir eru, at við góðari javnstøðu í politisku umboðanini, verða tær loysnir valdar, ið á bestan hátt tæna fjøldini, meðan seráhugamálini hava torførari við at seta dagsskránna.

Marin Katrina Frýdal, býráðslimur fyri lista E

mk2_560x460

Ósmædna Helena!

Eri noydd at koma við eini rættleiðing til Helenu Dam á Neystabø, tá ið hon í lesarabrævi, “Ráð at liva í Havn”, skrivar, at Javnaðarflokkurin hevur við góðum lógarsmíði tryggjað, at Húsalánsgrunnurin nú hevur neyðugu heimildirnar til at fara undir at byggja leigu-, luta- og lestraríbúðir. Og framhaldandi sigur hon, at fá mál hava so stóran týdning fyri framtíð okkara sum samfelag, sum at tryggja ungum fólki møguleikar at seta búgv í Tórshavnar kommunu, uttan at draga milliónaskuld upp á seg.

Býráðið hevur í áratíggju bíða eftir lógarheimildini frá løgtinginum til at fara undir leigu- og lutaíbúðabygging. Og Helena Dam á Neystabø umsat sjálv Húsalánsgrunnin frá 1998 til 2001. Hon noktaði tá Húsalánsgrunninum at virka í kapping við bankarnar á húsamarknaðinum. Í 2009 átti Javnaðarflokkurin fíggjarmálaráðharran, ið tók allar heimildir frá Húsalánsgrunninum, so hann bert fekk heimild at veita orkulán, og um somu tíð sat Helena Dam á Neystabø eisini í landsstýrinum.

Tað var Tjóðveldi sum legði trýst á minniluta samgonguna og syrgdi fyri at fáa víðkað heimildirnar hjá Húsalánsgrunninum til bæði at taka stig til og fíggja og reka leiguíbúðir, lestraríbúðir umframt lutaíbúðir og bústaðir til eldri og fólk við serligum tørvi. Og harumframt at kunna veita realkredittlán. Og eydnaðist hetta eftir ómetaliga stórt trýst frá Tjóðveldi beint undan valinum í oktober 2011, tá lógarbroytingarnar vórðu samtyktar.

Tað var eisini Tjóðveldi, sum upprunaliga setti Húsalánsgrunnin á stovn. Hann hevur havt ómetaliga stóran týdning fyri, at fólk við lág- og miðalinntøkum kundu seta føtur undir egið borð, og sum eisini var endamálið við grunninum. Nýggja navnið hjá Húsalánsgrunninum er <em>Bústaðir – Føroya bústaðafelag.</em> Umframt verandi virksemi á Húsalánsgrunninum verða Bústaðir somuleiðis ein týðandi leikari á bústaðamarknaðinum í framtíðini.

Í býráðnum navigera vit eftir hesi kærkomnu heimild. Kommunan og Húsalánsgrunnurin, arbeiða við fleiri verkætlanum um at byggja fleiri fjølbroyttar íbúðir; ávikavist bæði, í Mattalág, á Óðinshædd og á Berjabrekku.

Tað eigur og skal vera ein rættur hjá einstaklingum, lesandi, støkum uppihaldarum, eldri o.ø. at hava ein bíligan, tryggan, heilsu- og umhvørvis vinaligan bústað. Hesum verður arbeitt við í býráðnum, og helma verður ikki í, fyrr enn komið er á mál. Men tó kann eitt nýtt og øðrvísi býráð broyta kósina og, tí fari eg at heita á tykkum veljarar um at geva lista E stuðul til býráðsvalið, tí tað er tryggleikin fyri trivnaði og at ætlanirnar við at útvega bíligar leigu- og lutaíbúðir verður veruleiki.

Marin Katrina Frýdal, býráðslimur fyri lista E

mk2_560x460

Býarbókasavnið, ljóðbøkur til lesiveik, sjónveik og orðblind

Býarbókasavnið er vorðið dagført við nøkrum harðliga tiltrongdum ábótum, sum liftu, lesistovu og avgreiðslu á veghædd. Smáar broytingar kunnu gera undurverk. Men enn er langt ífrá, at Býarbókasavnið hevur teir karmar og pláss, sum borgarin krevur av einum nútíðar bókasavni.

Ljóðbøkur hava alstóran týdning fyri lesiveik, sjónveik, orðblind og blind. Hjá gomlum, har sjónin er viknað, og vanligur lesnaður tí ikki er ein nýtiligur møguleiki longur, kunnu ljóðbøkurnar vera til stóra gleði og gagn.

Fleiri børn hava ringt við at lesa, at skilja ella at síggja prentaða orðið. Lesing einsamøll, er tí ikki loysnin hjá øllum, og at lurta eftir góðum, áhugaverdum og mennandi upplestri kann tí gera stóran mun. Úrslitið kann broyta lívið og kunnu ljóðbøkur vera við til at skapa sjálvsálit og sjálvstøðuga og fakliga lukku.

birgir_lms-726x250

Býráðið eigur at stuðla ljóðbókagerð

Nútíðar samfelagið byggir á munagóðar lesiførleikar hjá tí einstaka. Og alt samskifti og allir hentleikar krevja ávísan førleika í bæði lesing og skriving. Tí er sera umráðandi, at tilboðið á Býarbókasavninum, ið kann dugna fólki við ymsum lesitrupulleikum at halda seg til, og soleiðis at nýta gott av bæði fagurbókmentum og yrkisbókmentum á ein alternativan hátt er á einum dagførdum støði. Tað skal verða áhugavert og stimbrandi fyri hesi fólk at koma á Býarbókasavnið.

Ynskiligt er, at úrvalið av ljóðbókum á Býarbókasavninum var nógv meira umfatandi og størri í vavi, og at fleiri bøkur vórður innlisnar um árið. Hesum arbeiði stendur Ljóðbókanevndin fyri, og stórur partur av arbeiði teirra byggir á sjálvboðið arbeiði og frá eldsálum, ið dríva verkið. Men hesum kann ein ikki dúva uppá í longdini, og tí skal kommunan stuðla hesum arbeiði.

Tórshavnar kvøld og ungdómsskúli hevur í samstarvi við Arbeiðsloysisskipanina tikið stig til undirvísing fyri orðblind, og kunnu longu nú vísa á fleiri sólskinssøgur. At møta sínum javnlíkum, at fáa viðurkenning og møguleika fyri menning, hevur so ómetaliga stóran týdning, ikki bara fyri lívsgóðskuna hjá tí einsataka, men fyri samfelagið í síni heild.

Tað eru alt ov fá, ið geva sær far um, hvussu stóran týdning ljóðbókin hevur hjá sjón- og lesiveikum fólki í øllum aldri. Mítt stevnumið er tí, at ljóðbókaframleiðslan og Býarbókasavnið skulu stuðlast meira.

Marin Katrina Frýdal

Býráðslimur og valevni á lista E

mk2_560x460

Hoydalar og miðnámsskúlin í Marknagili

Tórshavnar býráð eigur at leggja doyðin á at fáa landsstýrið at fremja ætlanina um ein góðan og frameftirlítandi miðnámsskúladepil í Marknagili. Og latið økið í Hoydølum fáa frið fyri fleiri stovnsútbyggingum.

Málið um at byggja nýggjan miðnámsskúladepil í Marknagili, ella at pjøssa uppá verandi stundentaskúla í Hoydølum, er komið á dagsskránna í síðstuni. Hóast skúlabyggingin fyrst og femst er eitt landspolitiskt mál, er málið avgjøt eisini kommunalpolitiskt.

Tórshavnar kommuna skal m.a. veita byggiloyvi til ein skúladepil, ella til eina útbygging av verandi skúlum. Sostatt skal verkætlanin hóska til býráðsins útbyggingarætlanir. Harumframt er ætlanin eisini sera viðkomandi fyri Tórshavnar kommunu, tá tað snýr seg um framtíðar menningarætlanir fyri útnúgvingarmøguleikum til ungdómin í høvuðsstaðar kommununi.

Undandfarna landsstýrið læt upp í hendurnar á einum breitt samansettum arbeiðsbólki at koma við einum tilmæli um, hvønn leist ein átti at velja í hesum máli. Leiðslurnar á Tekniska skúla, Handilsskúlanum og Stundentaskúlanum, saman við umboðum fyri landsstýrið, mannaðu arbeiðsbólkin.

Leggið til merkis, at arbeiðsbólkurin var einmælt samdur í sínum tilmæli um, at tann besta og mest frameftirlítandi loysnin var ein felags skúladepil í Marknagili. Hvussu ofta uppliva vit ikki júst tað øvuta, at flest allar samskipanarætlanir miseydnast, tí hvør dregur sína línu. Ætlanin um ein stóran, vælskipaðan og fjøltáttaðan miðnámsskúladepil í Marknagili, er eisini í samsvar við býarætlanina fyri økið.

Tórshavnar kommuna skal vera virkin í leiklutinum at skapa góðar skúla- og útbúgvingar umstøður. Ein livandi høvuðsstaður skal hava góð útbúgvingartilboð. Her skulu tey ungu kenna seg væl, møtast tvørnámsligt, út øllum landinum og hava eitt avbjóðandi skúlaumhvørvi.

Hoyvík er vaksin nógv tey seinastu árini, og sagt verður, at hon skjótt verður næst størsti býur í landinum. Tí hevur tað alstóran týdning fyri okkum, sum búgva í Hoyvík, bæði í teimum gomlu býlingunum og í teimum nýggju uppi í Hoyvíkshaganum, at tað eisini eru frílendi her.

Veðurgóða økið av Boðanesi, gjøgnum Hoydalar og niðan á Ternurygg, er ein perla í býnum, og verður ógvuliga nógv nýtt av bæði ungum og eldri fólki. Tí skal kommunan, sum er byggimyndugleiki, forða fyri, at meira verður etið upp av økinum til útbygging av stovnsbygningum, vegum v.m., soleiðis at frílendið verður oyðilagt.

At pjøssa uppá gamalt er sjáldan nøkur varandi loysn, og tað førir ofta til nýggjar trupulleika. Vit hava áður sæð slíkt lepaverk, eitt nú niðri í Vørðsluni, har Sjálnvarpið hevur fingið loyvi fleiri ferðir til sínar dýru útbyggingiar, uttan tó at náa nakrari fullgóðari loysn. Úrslitið er m.a., at eitt hugnaligt bústaðarøki er illa skammfílað.

Tey ungu eru okkara framtíð, og teimum dáma at vera saman í hópi. Somuleis hava tey tørv á nógvum ymiskum útbúgvingarmøguleikum. Tí skulu teu hava teir bestu, mest fjøltáttaðu, karmar at útbúgva seg undir. Ætlanin við einum skúladepli er góð,og hon borgar fyri besta háttinum at fáa ungdóminum atgongd til allar teir nýggjuastu hentleikar og samskiftismøguleikar, ið heimurin uttanum okkum hevur at bjóðar.

Vóni ikki, at tað er snævurskygni og nalvaskoðan hjá ávísum studentaskúlalærarum við bondum til Javnarðaflokkin, ið er orsøkin til, at flokkurin hevur í hyggju at ganga ímóti verkætlanini.

Nei, latið okkum sum skjótast seta skjøtul á ætlanina um ein miðnámsskúladepil í Markangili, og latið so kommunun sleppa at hjúkla um frílendisperluna í Hoydølum.

Marin Katrina Frýdal, valevni fyri Tjóðveldisfloksins til Tórshavnar kommunu

mk2_560x460

Entreprenør politikkurin má steðgast

Kommunan eigur beinanvegin at taka annað skinn um bak og raðfesta trivnaðin hjá nýbyggjarafólkum í fremstu røð. Tann ótarnaði entreprenør politikkurin kann ikki halda áfram, har tað er byggiharrin, ið hevur stýringina, buktina og báðar endarnar.

At seta føtur undir egið borð er ein íløga fyri lívið, og í høvðusstaðnum er hetta serstakliga dýrt. Ein familja má seta seg í skuld fyri langt omnafyri milliónina; og er tað ein skuld, ið húskið kemur at merkja restina av lívinum. Tí er tað ógvuliga umráðandi, at fortreytirnar, eru so góðar og fullkomnar sum gjørligt, soleiðis at familjan fær fulla gleði av hesi stóru íløgu. Tað er týdningarmikið, at húsaognin er nakað, tú gleðist um og tívist í. Fyri flestøll gerst íløgan í bústaðin eisini hornasteinurin í okkara privatbúskapi. Hesir bústaðir skulu standa eftir okkum sum varðar til komandi ættarlið at taka yvrir.

Tað er kommununar ábyrgd at seta karmarnar, m.a. at:

  • atlit verða tikin til byggilistaliga og byggitekniska dygd
  • atlit vera tikin til náttúruna, umhvørvið og uttandura umstøðurnar
  • atlit verða tikin til sosialan trivnað og tørv
  • atlit verða tikin til góðar ferðsluloysnir

Vit síggja nýggjar gøtur uppi á Løgmannabreyt, har støðan viðv. parkering ikki er øðrvísi enn í J. Paturssonargøtu ella í Krossgøtu, har raðhúsini vórðu bygd fyri umleið 40 árum síðani, áðrenn vanligt varð við bili í hvørjum húsi, og tískil heldur eingi parkeringspláss.

Aðrastaðni við Løgmannabreyt eru langar røðir av raðhúsum, har tað er so ill frágingið uttandura, at ein øtast. Avgrevsturin er lagdur sum eit stórt fjall árakað mønuna á húsunum. Hetta myrkir inni, og hyggur ein út ígjøgnum vindeygað, sær ein beint inn í henda skráan, Arbeiðið er so óvanda frágingið, at ógjørligt er at koma afturumaftur við amboðum.

Og upp aftur onnur, í sama nýbygda býarparti, klaga um støðugt raman klokkdeym.

Um kommunan ikki beinavegin tekur annað skinn um bak og raðfestir trivnaðin hjá hesum nýbyggjarafólkum í fremstu røð, ja, so heldur tann ótarnaði entreprenør politikkurin áfram, har tað er byggiharrin, ið hevur stýringina, buktina og báðar endarnar. Hetta fyri stuttskygdan løtuvinning. Tað kann ikki vera meingin, at tað eru tilvildarligi entreprenørar, ið uttan nøktandi stýring, seta dagsskránna fyri nýbygging í býnum.

Latið entreprenørarnar fáast við tað, teir eru dugnaligir til, men lati okkum fáa dygdargóðar, vælskipaðar karmar til teirra at virka undir. Tað er politiksi myndugleikin í býráðnum, ið eigur at seta dagsskránna og karmarnar fyri bústaðarbyggingina í kommununi. Og tað er ábyrgdin hjá sama býráði, at kommunala fyrisitingin hevur ein vælskipaða býarplanlegging og eitt dygdargott byggieftilit.

Eisini er tað undrunarvert, at kommunan nýtir útlendska ráðgevarafyritøku til býarplanlegging av Suðursteymoy, heldur enn at nýta høvið at menna føroyskan førleika á málsøkinum.

Tjóðveldisflokkurin setir høg krøv til nýggjar útstykkingar, har góð bústðarviðurskifti og trivnaður verður sett í hásæti.

Marin Katrina Frýdal, valevni Tjóðveldisflokksins til kommunuvalið í Tórshavnar kommunu

mk2_560x460

Torir tú at súkkla í býnum?

Tosaði við ein suðuroying fyri stuttum, ið nú býr norðanfjørðs. Í prátinum fall tosið á seyðahald í Suðuroynni, ið brýtur nakað frá tí, ið er aðrastaðni í landinum. Tá sigur hann: “Veitst tú ikki, at í Suðuroynni hevur seyðurin størri status enn fólkið”? Til hetta svaraði eg: “Og veitst tú, hvør hevur hægst status í Havn, jú tað eru bilarnir.”

Eftir mínum tykki eiga vit í felag at skipa fyri átøkum, ið kunnu minka um bilatalið í býnum. Kommunan kundi fyriskipað kapping í hesum sambandi; t.d. saman við dagstovnum, skúlum, foreldrum, feløgum, arbeiðsplássum v.m. Sum dømi, kundu tey, ið fingu flest fólk at ganga ella súkkla til arbeiðis, í skúla ella í dagstovn, verðið stimbrað við eini viðurkenning, t.d. eini kapping um eina størri peningaupphædd ella eina uttanlandsferð.

Endamálið skuldi verið, á ein jaligan hátt, at fingið minkað munandi um bilatalið inn í býin vanligar arbeiðsdagar.

Góð fyridømi um tílík átøk eru endurskinsátakið hjá Ráðnum fyri ferðslutrygd, “Ársins virki” hjá Vinnuhúsinum og “Best røkta bygd” hjá Ferðaráðnum.

Eg eri fullvís í, at øll høvdu verið glaðari, um vit minkaðu ferðsluna í býnum. Bæði tey, ið veruliga hava tørv á at nýta bilin, og somuleiðis tey, ið fara at ganga ella súkkla. Tað er stórur munur á at koma til arbeiðis um morgunin, tá tú á leiðini hevur sagt góðan morgun nakrar ferðir við fólk tú møtir ávegis til arbeiðis. Og ikki um at tala hinar ágóðarnar afturat, nevniliga at bøta um heilsun, vælveruna og trivnaðin.

Hetta er eisini í tráð við ætlanina hjá landsinsmyndugleikunum, ið hava sett betri fólkaheilsu í fremstu røð.

Besti hátturin at læra børnini um ferðsluna er, at tey sjálvi fara út í hana (við vaksnari hjálp, har tað er neyðugt), tí á baksetrinum í bilinum hjá foreldrunum fáat tey onga ferðslufrálæru.

Fólk, ið búgva í miðbýnum, fáa ikki verið til fyri bilum hjá øðrum, ið treingja seg inn á teirra nærumhvørvi. Loysnin á trupulleikanum má tó vera meira munadygg, enn dáragerð býráðsins í Mortanstovubrekkuni. Fyri løtuvinning mátti eisini hesin grøni bletturin dvína, uttan at miðbýurin tó fær eina haldgóða loysn á parkeringstrupulleikunum afturfyri. Eini trý verulig P-hús spjædd í býnum, t.d. eitt í Álakeri, eitt á Skálatrøð og eitt á Frúutrøð, høvdu hinvegin munað nakað. Og, annars, tá tað kann løna seg hjá fuglfirðingum at spreingaj tunnlar til at goyma fisk í, mundi tað so ikki lønt seg at gjørt ein P-hús tunnil í Havn.

Og hvussu við at ment Bussleiðina til eitt veruligt alternativ til privatkoyringina?

Gongufólk, fólk við barnavognum ella í koyristóli og súkklur mugu eisini hava pláss í Havnini. Spurningurin,”Torir tú at súkkla í býnum”? hoyrir ein mangan. Jú, í heimsins minsta høvuðsstaði er hesin spurningur dagsaktuellar.

Marin Katrina Frýdal, valevni Tjóðveldisflokksins til kommunuvalið í Tórshavnar kommunu